Co sprzyja zainteresowaniu dzieci projektem badawczym?

Dominik Kmita

Dzieci czerpią z najbliższego otoczenia to, co jest im potrzebne do rozwoju

Przywołując klasyka psychologii i pedagogiki, a zarazem doskonałego obserwatora zachowań dzieci, Lwa Wygotskiego, dzieci w wieku przedszkolnym i młodsze, same ustalają jak, czego i kiedy będą chciały się uczyć. Nie są zdeterminowane programem ułożonym przez kogokolwiek, same czerpią z najbliższego środowiska to, co jest im potrzebne. Przykładem może być rozwój mowy dziecka. W ograniczony sposób jest to proces zaplanowany przez dorosłego – nie można zaplanować, kiedy dziecko zacznie mówić. Można powiedzieć, że jest to proces naturalny. Podobnie może być z pisaniem, czytaniem, zadawaniem pytań, stawianiem hipotez – nigdy dorosły nie będzie wiedział, w którym momencie dziecko zainteresuje się jakimś tematem lub zacznie wykonywać różne czynności. Rolą dorosłego w takiej sytuacji będzie obserwowanie dziecka i podjęcie działań, gdy zauważy, że dziecko chce zdobyć nową umiejętność, chce czegoś się dowiedzieć, a może zmaga się ze swoimi emocjami.

Metoda projektów badawczych

Metoda projektów badawczych zakłada, że proces zdobywania wiedzy przez małe dzieci jest naturalny, spontaniczny i samodzielny. Poprzez podejście projektowe dzieci uczą się samodyscypliny, odpowiedzialności, współpracy w grupie, ale przede wszystkim logicznego myślenia i zdobywania wiedzy poprzez wyciąganie wniosków.

Etapy tworzenia projektu

Podejście projektowe składa się z trzech etapów. Na początku pracy metodą projektów dzieci pod kierunkiem nauczyciela wybierają tematy z otaczającej ich rzeczywistości, które chciałyby zbadać. Dyskutują i wspólnie z nauczycielem planują działania. Formułują pytania badawcze i stawiają hipotezy. Następnie dzieci prowadzą różnorodne działania badawcze z zakresu matematyki, przyrody, językoznawstwa itp., aby lepiej poznać interesujące ich zagadnienie. W ostatnim etapie dzieci samodzielnie prezentują przed rodzicami i innymi osobami wyniki swoich badań i eksploracji.

 

Przykład

W jednym z Mazowieckich Ośrodków Przedszkolnych w Starej Krępie, nauczycielka Renata Roman realizowała z dziećmi projekt buty. Z tego projektu pochodzą opisy działań dzieci i dorosłych oraz zdjęcia.

Żeby można było rozpocząć realizację projektu nauczycielka musiał spełnić kilka warunków:

  • Była szczerze zainteresowana tym, co robią dzieci. Doceniała sukcesy, mówiła o porażkach.
  • Ufała dzieciom – przy wbijaniu gwoździ do desek dawała im młotki i pozwala wbijać gwoździe.
  • Słuchała co mówią dzieci. Gdy było to potrzebne, rejestowała ich wypowiedzi. Dzieci chcą być słuchane i jeśli zobaczą, że dorosły np. powtarza to, co mówią, podchodzą do dorosłego i „zasypują go” opowieściami.
  • Naśladowała to, co robią dzieci. Jeśli uznała za stosowne, powtarzała słowa dzieci, w innych sytuacjach mówiła poprawnie wyrazy, które dzieci mówiły niewyraźnie. Umiała zejść do poziomu dzieci i różne prace wykonywać w pozycji kucanej, na klęczkach lub siedząc na podłodze.
  • W relacjach z rodzicami musiała pokazać, że to co robią dzieci jest im potrzebne i wpływa na ich rozwój – mówiła rodzicom co i w jaki sposób zmienia dzieci.
  • Musiała współpracować z rodzicami, żeby projekt mógł być realizowany – rodzice dawali dzieciom deski, młotki, gwoździe, niektórzy pokazywali dzieciom, jak trzymać młotek i wbijać gwoździe, a później towarzyszyli dzieciom, gdy te same robiły miarki do stóp.

Dzieci zaczęły interesować się butami w sytuacji, gdy nauczycielka pozwoliła im przymieżać swoje kozaki. Dziewczynki i chłopcy zakładali buty, chodzili w nich po sali, mówili jak się w nich czują. Następnie nauczycielka zadawała pytania, co dzieci wiedzą o butach, jakie znają rodzaje butów. Nauczycielka zapisywała na dużych kartkach papieru wypowiedzi dzieci.

siatka badawcza

 

Różne rodzaje butów:

  • Buty nartowe (Damian)
  • Buty japonki (Damian)
  • Buty sportowe, do ślubu, piłkarskie (Damian)
  • Buty laczki (Damian)
  • Trampki do biegania (Patrycja)
  • Buty są dla dzidziusów, kapcie (Patrycja)
  • Sznurowane buty, trepki, adidasy (Dawid)
  • Pantofelki, klapki (Kinga)
  • Kozaki (Gosia)
  • Kalosze (Maciek)
  • Buty wyścigowe, oryginalne (Dawid)
  • Są buty z drewnianymi podeszwami (Paulina)

Co wiemy o butach

  • Buty są po to aby nie wychodzić na dwór w kapciach albo boso (Paulina)
  • Buty są w różnych rozmiarach do 100 (Damian)
  • Buty niektóre są miękkie, twarde, bardzo twarde i najtwardsze (Damian)
  • Buty są zapinane, w różyczkach (Paulina)
  • Mają sznurowadła, motylki (Gosia)
  • Mają szpilki a niektóre nie (Patrycja)

Kolejnymi aktywnościami dzieci było:

  • obserwowanie własnych stóp i szkicowanie ich,
  • odbijanie pomalowanych farbą stóp na kartkach papieru,
  • mierzenie stóp na przygotowywanych przez dzieci miarkach – porównywanie, czyja jest dłuższa, a czyja krótsza.

Obserwując nauczycielkę podczas pracy mogłem zaobserwować jej dużą uwagę zwróconą na to, czym dzieci się interesują. W momencie, gdy kilkoro z nich przymierzało przyniesione z domu buty rodziców, pytała czy dobrze się w nich czują, do czego te buty się przydają, z czego są zrobione. Można powiedzieć, że swoimi pytaniami dodatkowo inspirowała dzieci do tego by same zaczęły się interesować tematem buty.

Dzięki tak prowadzonym zajęciom dzieci miały w dużej mierze same możliwość decydować jak, czym w jakim czasie i tempie bawić się, dokonywały wyborów i zmagały się z trudnościami. Nauczycielka nie zostawiała ich samych. Rolą, jaką przyjmowała było towarzyszenie dziecku i wspólne z dzieckiem pokonywanie pojawiających się problemów.

 

Podziel się na:
  • Facebook
  • Śledzik
  • Grono.net
  • Gadu-Gadu Live
  • Wykop
  • Twitter
  • Blogger.com
  • Blip
  • Google Buzz
  • Google Bookmarks
  • MySpace
  • RSS
  • PDF
  • Drukuj
  • email
  • Dodaj do ulubionych

Komentarze są zamknięte.